เรื่องดีๆ
เรื่อง ปุจฉาพายุโซนร้อนป้าหม่าได้แต่ใดมา

ชื่อพายุแต่ละลูกใช่ว่าใครคิดจะตั้งก็ตั้งได้ สารานุกรมเสรีออนไลน์ วิกิพีเดีย ให้ข้อมูลว่า...เดิมพายุเฮอริเคนที่เกิดในแถบทะเลแคริบเบียน จะตั้งชื่อนักบุญเป็นภาษาสเปน

ต่อมา...ราวปลายศตวรรษที่ 19 ต่อต้นศตวรรษที่ 20 ก็มีนักพยากรณ์อากาศชาวออสเตรเลีย คลีเมนต์ แรกกี เกิดความคิดในการตั้งชื่อพายุโดยใช้ชื่อคนทั่วไป

แบบที่ 1...ใช้ชื่อสตรี ซึ่งเข้าใจว่า ต้องการให้ฟังดูอ่อนโยน

แบบที่ 2...ใช้ชื่อนักการเมือง เพื่อเปรียบเปรยว่านักการเมืองคนนั้นนำความหายนะมาให้เช่นเดียวกับพายุหมุน



วันเวลาผ่านมาถึงช่วงสงครามโลก ครั้งที่ 2 บรรดานักอุตุนิยมวิทยาในกองทัพอเมริกัน กลับชอบใจวิธีตั้งชื่อพายุหมุนเขตร้อนตามชื่อสตรี
ด้วยความคิดถึง ก็นำชื่อคู่รัก หรือภรรยา มาใช้เป็นชื่อพายุ

กระทั่ง ปี 2493 มีการตกลงกันว่าให้ตั้งชื่อพายุไล่ตามตัวอักษร A-Z เช่น Able, Baker, Charlie แต่อีก 3 ปีต่อมา...ก็เปลี่ยนใจเลือกแต่เฉพาะชื่อสตรีอีกครั้งหนึ่ง

วิธีการนี้ใช้ไปได้ระยะหนึ่งจนถึงปี 2521 ก็เปลี่ยนไปใช้ชื่อบุรุษบ้าง

ราว ปี 2543 ประเทศและดินแดนต่างๆ รวม 14 แห่งที่เป็นสมาชิกของคณะกรรมการพายุไต้ฝุ่นขององค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (World Meteorological Organizations Typhoon Committee) ลุกขึ้นมาจัดระบบการตั้งชื่อพายุหมุนเขตร้อนในแถบนี้ใหม่

ไม่เอาเฉพาะแต่ชื่อฝรั่ง...โดยแต่ละประเทศ หรือดินแดน จะส่งชื่อพายุในภาษาของตน มาให้ประเทศละ 10 ชื่อ รวมชื่อพายุได้ทั้งสิ้น 140 ชื่อ
14 ประเทศนี้ ได้แก่ ประเทศกัมพูชา, จีน, เกาหลีเหนือ, ฮ่องกง, ญี่ปุ่น, ลาว, มาเก๊า, มาเลเซีย, ไมโครนีเซีย, ฟิลิปปินส์, เกาหลีใต้, ไทย, สหรัฐฯ, เวียดนาม



พายุหมุนเขตร้อน เป็นคำทั่วไปที่ใช้เรียกพายุหมุน หรือพายุไซโคลนที่มีถิ่นกำเนิดเหนือมหาสมุทรในเขตร้อนแถบละติจูดต่ำ แต่อยู่นอกเขตบริเวณเส้นศูนย์สูตร...

เกิดในมหาสมุทร ทะเลที่มีอุณหภูมิสูง 26-27 องศาเซลเซียสขึ้นไป... มีปริมาณไอน้ำสูง พายุจะเคลื่อนตัวตามกระแสลมจากทิศตะวันออกมาทางทิศตะวันตก และค่อยโค้งขึ้นไปทางละติจูดสูง แล้วเวียนโค้งกลับไปทางทิศตะวันออก

พายุหมุนเขตร้อนเกิดขึ้นได้หลายแห่งในโลก...มีชื่อเรียกต่างกันไปตามแหล่งกำเนิด
บริเวณที่มีพายุหมุนเขตร้อนเกิดขึ้นเป็นประจำ ได้แก่ มหาสมุทรแปซิฟิกเหนือด้านตะวันตก ทางตะวันตกของลองจิจูด 170 องศา เรียกว่า...ไต้ฝุ่น



เกิดมากที่สุดในเดือนกรกฎาคม สิงหาคม กันยายน ตุลาคม

มหาสมุทรแอตแลนติกเหนือแถวทะเลแคริบเบียน และอ่าวเม็กซิโก เรียกว่า...เฮอริเคน เกิดมากในเดือนสิงหาคม กันยายน และตุลาคม มหาสมุทรแปซิฟิกเหนือ ฝั่งตะวันตกของประเทศเม็กซิโก เรียกว่า...เฮอริเคน

บริเวณมหาสมุทรอินเดียเหนือ  อ่าวเบงกอล,  มหาสมุทรอินเดียเหนือ ทะเลอาหรับ,  มหาสมุทรอินเดียใต้  ตะวันตกของลองจิจูด 90 องศา เรียกว่า... ไซโคลน

หากเกิดบริเวณมหาสมุทรอินเดียใต้ ตะวันตกเฉียงเหนือของทวีปออสเตรเลีย จะเรียกว่า...วิลลีวิลลี

พายุหมุนเขตร้อนเมื่ออยู่ในสภาวะที่เจริญเติบโตเต็มที่ จะเป็นพายุที่มีความรุนแรงที่สุดชนิดหนึ่งในบรรดาพายุที่เกิดขึ้นในโลก

มีเส้นผ่าศูนย์กลางตั้งแต่ 100 กิโลเมตรขึ้นไป

พายุ จะเกิดขึ้นพร้อมกับลมที่พัดแรงมาก ระบบการหมุนเวียนของลมเป็นไปโดยพัดเวียนในทิศทางทวนเข็มนาฬิกาเข้าสู่ ศูนย์กลางของพายุในซีกโลกเหนือ...ส่วนในซีกโลกใต้พัดเวียนตามเข็มนาฬิกา

ยิ่งใกล้ศูนย์กลาง ลมจะหมุนเกือบเป็นวงกลมและมีความเร็วสูงที่สุด



ย่านมหาสมุทรแปซิฟิกเหนือ...ด้านตะวันตกและทะเลจีนใต้ มีการแบ่งความเร็วลมสูงสุดที่บริเวณใกล้ศูนย์กลางที่นำมาใช้เป็นเกณฑ์ในการ พิจารณาความรุนแรงของพายุ ตามข้อตกลงระหว่างประเทศ ไว้ดังนี้...

พายุดีเปรสชันเขตร้อน (tropical depression) ความเร็วลมใกล้ศูนย์กลางไม่ถึง 34 นอต หรือ 63 กิโลเมตรต่อชั่วโมง

พายุโซนร้อน (tropical storm) ความเร็วลมใกล้ศูนย์กลาง 34 นอต หรือ 63 กิโลเมตรต่อชั่วโมงขึ้นไป แต่ไม่ถึง 64 นอต หรือ 118 กิโลเมตรต่อชั่วโมง

พายุไต้ฝุ่น (typhoon) ความเร็วลมสูงสุดใกล้ศูนย์กลางตั้งแต่ 64 นอต หรือ 118 กิโลเมตรต่อชั่วโมงขึ้นไป

รายชื่อพายุบริเวณนี้ที่ก่อตัวทางมหาสมุทรแปซิฟิกด้านตะวันตกตอนบนและทะเลจีนใต้ มาจาก 14 ประเทศสมาชิกกรรมการไต้ฝุ่น 140 ชื่อ จะถูกจัดแบ่งเป็น 5 ชุดหลัก...ชุดละ 28 ชื่อ

ไล่เรียงชื่อไปตามลำดับประเทศ ที่เสนอมาตามตัวอักษรภาษาอังกฤษ

ถ้าพายุลูกปัจจุบันคือ ดอมเรย ในชุดแรก...พายุลูกต่อไปก็จะชื่อ ไห่คุ้ย, ไคโรจิ, ไคตั๊ก...ไล่เรียงไปตามลำดับ

ปัจจุบัน ชื่อพายุป้าหม่า อยู่ในชื่อชุดที่ 4 ตั้งโดยประเทศมาเก๊า (จีน) ถ้ามีพายุลูกต่อไปก็จะใช้ชื่อว่า...เมอโลร์ ตั้งโดยประเทศมาเลเซีย

กรณีที่ชื่อพายุชุดที่ 1 ถูกใช้หมดแล้ว...ก็ใช้ชื่อพายุในชุดที่ 2 ต่อไป เวียนไปจนครบ 5 ชุด...ถ้าใช้ไปถึงชุดที่ 5 ชื่อที่ 140 แล้ว ก็จะวนไปใช้ชื่อชุดที่ 1

กรมอุตุนิยมวิทยาประเทศไทย ตั้งคณะกรรมการพิจารณารายชื่อและความหมายของชื่อ เพื่อเป็นตัวแทนเสนอชื่อพายุในภาษาไทยในที่ประชุม ศูนย์เตือนภัยพายุไต้ฝุ่นร่วม (JTWC) ตั้งอยู่ที่เกาะกวม มหาสมุทรแปซิฟิกตะวันตก

พายุชื่อไทยชุดใหม่ ที่ตั้งไว้ 10 ชื่อ ได้แก่ พระพิรุณ มังคุด วิภา รามสูร เมขลา มรกต นิดา ชบา กุหลาบ และขนุน

ตัวอย่างชื่อและความหมายพายุ...ไห่คุ้ย (Haikui) ภาษาจีน หมายถึง ดอกไม้ทะเล, ไคโรจิ (Kirogi) ภาษาเกาหลีเหนือ หมายถึง ห่านป่า...ฝูงนกที่อพยพมาเกาหลีในฤดูใบไม้ร่วงและอพยพจากไปทางตอนเหนือในต้น ฤดูใบไม้ผลิ ซึ่งมีพฤติกรรมคล้ายกับพายุไต้ฝุ่น

โบลาเวน (Bolaven) ภาษาลาวหมายถึง ชื่อที่ราบสูงทางภาคใต้ของลาว... เอวิเนียร์ (Ewiniar) ภาษาพื้นเมืองของเกาะชุก ดินแดนไมโครนีเซีย หมายถึงชื่อเทพเจ้าแห่งพายุ...โนกูรี (Noguri) สุนัขพันธุ์ราคูน เกาหลีใต้

หวู่คง หรือ หงอคง (Wukong) ภาษาจีน หมายถึงชื่อลิงในตำนานที่เดินทางไปกับพระถังซัมจั๋งและคณะ เพื่อไปอัญเชิญพระไตรปิฎกที่อินเดีย

หลี่ ผี (Leepi) ชื่อนี้หลายคนที่เป็นนักท่องเที่ยว สนใจธรรมชาติ น่าจะคุ้นเคยดี เพราะเป็นชื่อน้ำตกที่สวยที่สุดทางตอนใต้สุดของประเทศลาว

เบบินคา (Bebinca)...ชื่อขนมพุดดิงของมาเก๊า (จีน), ปาบึก หรือ ปลาบึก  (Pabuk)  ชื่อปลาน้ำจืดขนาดใหญ่  ประเทศลาว,  หวู่ติ๊บ  (Wutip) หมายถึงผีเสื้อ มาเก๊า (จีน), มัตโม (Matmo) หมายถึงฝนตกหนัก สหรัฐอเมริกา

วิภา (Wipha) ชื่อผู้หญิง...รามสูร (Rammasun) ชื่อยักษ์ในเทพนิยายไทย...พระพิรุณ (Prapiroon) ชื่อภาษาไทย หมายถึง เทพเจ้าแห่งฝน ประเทศไทย

พายุชื่อแปลกๆ ฉอยหวั่น (Choi-wan) ภาษาฮ่องกงหมายถึงเมฆที่มีสีสันสวยงาม...หมาง้อน (Ma-on) เป็นชื่อยอดเขา ภาษาฮ่องกงแปลว่า อานม้า

ป้าหม่า (Parma) หลายคนคิดว่าเป็นชื่อรวบของคำว่า "อาม่า"... "ป๊ะป๋า" ความจริงมาจากภาษามาเก๊า (จีน)...หมายถึงอาหารชนิดหนึ่ง ที่มีแฮม ตับไก่ และเห็ด



สุดท้ายขอทิ้งท้ายด้วยคำกล่าวที่พูดกันเล่นๆว่า...

"ในโลกแห่งพายุหมุนเขตร้อนอันปรวนแปร ไม่มีใครคาดเดาแม่นยำได้ว่า พายุโซนร้อนที่เกิดขึ้นแต่ละลูก จะมีทิศทาง จะมีพัฒนาการรุนแรงไปถึงขั้นไหน...

แต่มีอยู่สิ่งหนึ่งที่นักอุตุนิยมวิทยารู้ดีว่าจะไม่เปลี่ยนแปลงง่ายๆ นั่นก็คือ...ชื่อของพายุ".

ที่มา: นสพ.ไทยรัฐ

* โดย ไทยรัฐฉบับพิมพ์
* 7 ตุลาคม 2552, 10:31 น.

tags:
สกู๊ปหน้า 1,พายุโซนร้อน,พายุป้าหม่า,ชื่อพายุ,ตั้งชื่อพายุ